CHILI / PAASEILAND

Chili, langste en smalste land vol extremen

Dit langste en smalste land ter wereld is met name zo fascinerend, vanwege de extremen, zowel geografisch als klimatologisch. In het noorden bevindt zich de droogste plek op aarde, de Atacama-woestijn, en in het zuiden kan de magie van het leven omringd door eeuwige ijsbergen worden bewonderd, in Patagonië, met zijn fjorden en ijsvelden, en in Antartica. De schitterende zee-fauna is hier vol met walvissen, pinguïn- kolonies, zeeleeuwen en nog veel meer. In het midden bestaat Chili uit een prachtig bosrijk merengebied met imponerende vulkanen en een aangenaam Mediterraan klimaat, waar heerlijke wijnen vandaan komen en moderne skigebieden aanwezig zijn. Naast dit alles bieden de drie eilanden die bij Chili horen -Paaseiland, Robinson Crusoe en Chioé – elk hun eigen speciale attracties met het mystieke Paaseiland, vol met de kolossale, rust uitstralende standbeelden als absolute topper.

Praktische informatie

  • Oppervlakte
    756.946 km2, meer dan 18x Nederland.
  • Taal
    Spaans.
  • Klimaat
    Noorden: extreem droog en heet, zuiden: koud en nat, midden: subtropisch.
  • Beste reistijd
    September tot december.
  • Geld
    Chileense Peso.
  • Tijdsverschil
    Zomer: 4 uur vroeger, winter: 6 uur vroeger. Op Paaseiland: 6 resp. 8 uur vroeger.

Hoogtepunten van Chili / Paaseiland

Prachtige bezienswaardigheden in Santiago en Valparaiso

Santiago: hoofdstad op 540 meter hoogte

Santiago de Chile is de hoofdstad van Chili met circa 5,5 miljoen inwoners. De stad is gelegen op 540 meter hoogte aan de voet van de Andes; bij helder weer kijkt u op de besneeuwde toppen. Santiago heeft een zeer druk centrum, maar kent ook enkele rustige plekken. De zomer van de hoofdstad is lang, droog en warm.

Een selectie van bezienswaardigheden:

La Moneda
In dit regeringsgebouw werd Allende vermoord; het leger bombardeerde La Moneda met drie vliegtuigen. Het gebouw is

beschikbaar gesteld aan het publiek.

Plaza de Armas

Dit plein staat bekend als het hart van Santiago. Het plein omvat vele koloniale gebouwen, waaronder Catedral Metropolitana en Museo de Arte Sagrado. Het best bewaarde koloniale gebouw is Casa Colorada uit 1769.

Heuvel van San Cristobal 
Biedt een mooi uitzicht op Santiago de Chile en de Andes. Druk bezocht in het weekend.

Valparaiso – de tweede grootste stad – 
De tweede grootste stad en de belangrijkste havenstad van Chili. De stad is fraai gelegen aan een baai tegen een achtergrond van heuvels. De stad is gebouwd op twee niveaus die onderling verbonden zijn door een doolhof van smalle straatjes en steile trappen.

 

Atacama: buitenaards landschap en geisers

“Hier sterf je, hier verdroog je”, luidt een gezegde in de Atacama. De duizend kilometer lange Atacama-woestijn beslaat het noorden van Chili en loopt door tot aan de zuidgrens van Peru. Het centrale deel van de Atacama staat bekend als het droogste gebied op aarde. Er zijn onvruchtbare, angstaanjagende stukken waar sinds het begin van de officiële metingen nog nooit een druppel regen is gevallen. Er is geen cactusstomp of grasspriet, geen hagedis of mug te bekennen. Het mag dan ook een verrassing heten dat in de Atacama meer dan een miljoen mensen wonen, opeengepakt in kuststeden, vissersdorpen, nederzettingen bij mijnen en oasestadjes. Vanuit observatoria in het kustgebergte turen astronomen uit de hele wereld bij een volkomen heldere hemel naar de kosmos. De woestijnhemel is geen gordijn, maar een onwaarschijnlijk dicht continuüm van sterrenlicht dat zich lijkt weg te draaien om tot stof te vervagen. In het verre noorden verbouwen vasthoudende boeren olijven, tomaten en komkommers door middel van druppelirrigatie, het water halen ze diep uit de grond. Op de altiplano hoeden afstammelingen van pre-Columbiaanse bewoners van het gebied lama’s en alpaca’s.

Het ‘buitenaardse landschap’ van de Atacama trekt steeds meer toeristen, Europeanen in het Chileense zomerseizoen en stedelingen uit Santiago in de winter. Rijdend door de Llano de la Paciencia en de Valle de la Luna zal iedere bezoeker een hommage aan deze woestijn willen brengen. De eerstgenoemde ‘Vlakte van Geduld’ bestaat uit een droge laagte waar de woestijn schittert door de pastelkleurige lagen gips, klei en mineralen; de Valle de la Luna,  ‘Maanvallei’, is een zonderling zoutsteengebied met flamingo’s.

Tussen de woestijn en de altiplano ligt in de schaduw van de vulkaan Licancábur het dorp San Pedro. Het omringende landschap behoort tot de meest uitdagende ter wereld. Vanuit deze plaats kan een excursie gemaakt worden – in het donker, voor zonsopgang – over rampzalige hobbelwegen en langs kudden wilde vicuna’s (soort lama) naar het op 4300 meter hoogte gelegen geiserveld Tatío. Rond zonsopgang vindt hier het spectaculaire schouwspel van tientallen gelijktijdig spuitende geisers plaats.

San Pedro de Atacama is het toeristencentrum in dit gebied. Het kent steakhouses met een gezellige open haard en livemuziek uit de Andes. Hoewel de plaats nog slechts een schaduw is van wat zij vroeger was, doet het dorpje nog steeds heel rustiek en wat magisch aan. De huizen, vaak zonder ramen, van leem en hout, zijn soms al duizend jaar oud. In het Museo Arqueológico Padre Le Paige is een van de fascinerendste musea van Zuid-Amerika, vanwege de uitstekend bewaarde mummies die veelal in zithouding worden tentoongesteld.

Torres del Paine: spectaculaire natuur

Het bergparadijs Torres del Paine, genoemd naar de onmogelijk steile pieken in dit wonderland, is onovertroffen. De naam “Paine” komt van het woord van de Tehuelce-indianen voor blauw. Deze kleur van het meer wordt mede veroorzaakt door blauwe algen. “Het is een oord van stormen, grillige geografische vormen en wonderlijke natuurverschijnselen.” (Eric Shipton). Er komen 40 soorten zoogdieren voor, waaronder poema’s en 105 vogelsoorten, waaronder flamingo’s en condors. Het staat bekend om de aparte berg- en rotsformaties en het rood oplichtende graniet van enkele formaties. Er zijn tientallen meren, lagunes, beken en rivieren. De drie torens (las Torres) zijn een van de grootste toeristentrekkers.

Daarnaast zijn er de horens (los Cuernos), de gletsjervelden van Hielos del Sur, de enorme koubrengende ijsmassa’s, Lago Pingo, een meer met ijsbergen en Lago Pehoe, een meer dat glinstert in het blauwgroene water. Torres del Paine ligt in de laatste, de twaalfde regio van Chili, ook wel Magallanes genoemd, in het verre zuiden van het Zuid-Amerikaanse continent. Waar de wind heerst als een constante. Een geluid dat nooit stopt. De wind modelleert hier het landschap, de bomen en de wolken. Het weer kan er verrassend omslaan en een lekkere zon kan de plaats ruimen voor een ijskoude regen. Het kan er gloedwarm zijn of ijzig koud, de bezoeker kan regen krijgen of sneeuw.

De mens heeft schitterende bouw- en kunstwerken gemaakt, maar wat de natuur laat zien is onnavolgbaar. Dat is het geval in Torres del Paine, dat volgens sommigen het mooiste nationale park van Zuid-Amerika is. De natuur doet het op haar manier, neemt de tijd en geeft ons de mogelijkheid ervan te genieten.

Heerlijke wijngebieden

Er zijn vijf wijnregio’s in Chili te onderscheiden: de Atacama Regio, de Coquimbo Regio, het Aconcagua-gebied, de Centrale Vallei en de Zuidelijke Regio. In verschillende valleien bestaan de volgende wijnroutes die men in eigen tempo kan volgen: De Colchagua -, Maule -, Cachapoal -, Casablanca – en de Aconcagua-route. Bij sommige wijnroutes komt men langs heel verschillende wijnhuizen en worden er ook cursussen gegeven en zijn er gastronomische lunches of diners. Men kan met een gids de wijngaarden bezoeken, waarbij ook aandacht wordt besteed aan omringende natuur, dorpjes en bergen. Er kan ook vaak een combinatie gemaakt worden met paardrijden, mountain biking, golfen of bezoeken aan musea. Misschien maakt u wel een traditionele koetsenoptocht (recorridos) mee.

Merengebied

Ten zuiden van Santiago de Chile ligt Puyehue. De omgeving bestaat uit grasvelden, wijnranken en besneeuwde vulkanen. Veel Chilenen brengen hun vakantie door in dit rustieke gebied. Muèwa, gelegen vlakbij de Argentijnse grens, is een waar wintersportoord gedurende de maanden mei tot en met september.
Het ‘merengebied’ (Arauncanía en los Lagos) ten zuiden van de rivier Bio-Bio is ook buitengewoon fraai te noemen. Het gebied bestaat uit wilde rivieren, meren, watervallen en bossen. In dit gebied wonen nog veel Mapuche-indianen.

Magisch Paaseiland

De eerste westerling die voet zette op Paaseiland was een Nederlander. Het eiland werd op paaszondag in 1722 ontdekt door de Zeeuw Jacob Roggeveen en in 1888 door Chili officieel geannexeerd. De dichtstbijzijnde bewoonde plek is het minuscule eiland Pitcairn, dat meer dan 2000 km verderop ligt, de afstand tot het vasteland is maar liefst 3700 km. Daardoor is Paaseiland misschien wel het eenzaamste bewoonde eiland ter wereld. De Paaseilanders zelf noemen hun eiland Rapa Nui, het Grote Rapa, of Te Pito o te Henua, Navel van de Wereld. Die laatste naam beklemtoont de geïsoleerde ligging.

Paaseiland is uiteraard vooral bekend door de kolossale stenen beelden, de zogenaamde moaï, die op rechthoekige ceremoniële platformen of ahu werden opgericht. Het eiland werd door de Polynesiërs gekoloniseerd, waarschijnlijk omstreeks de zesde of zevende eeuw na Christus. In volstrekte afzondering van de rest van de wereld brachten ze er een hoogst originele cultuur tot stand, gekenmerkt door monumentale architectuur en beeldhouwkunst. Naar goede Polynesische gebruiken waren de moai wellicht afbeeldingen van voorouders. De vorm van de standbeelden varieerde aanvankelijk. Na ongeveer 1100 na Chr. begon één enkele vorm te overheersen: een mannelijke gestalte met gestileerd hoofd en lange oorlellen, het lichaam verfraaid met tatoeages. Sommige deskundigen opperen dat de lange oorlellen erop wijzen dat er omstreeks die tijd een nieuwe groep kolonisten op het eiland was gearriveerd.

Bijna alle beelden, sommige met witte stenen ingelegde ogen, kijken landinwaarts, over de dorpen heen die ze op magische wijze moesten beschermen. Er werden meer dan 600 standbeelden gevonden; sommige nog bij de ahu waarop ze hadden gestaan. Veel van de enorme beelden lagen echter in en om de steengroeve bij de Rano Raraku. Verscheidene ervan zijn meer dan 9 meter hoog. Een van de vele onvoltooid gebleven standbeelden in de groeve is ruim 20 meter hoog en weegt naar schatting 300 ton. Ter vergelijking: de kolossale Ramsesbeelden voor de tempel van Luxor (Egypte) zijn ‘slechts’ 18 meter hoog.

Van de oorspronkelijke nederzettingen is helaas niet veel overgebleven. Toch vindt u regelmatig de fundamenten terug van de ‘boothuizen’, de hare paenga, ellipsvormige constructies, soms wel honderd meter lang die plaats boden aan tientallen mensen.

De meeste archeologische opgravingen op Paaseiland zijn gemakkelijk met de auto bereikbaar, maar gelukkig blijven er nog enkele regio’s over die moeilijker toegankelijk zijn. Adembenemend mooi is de noordwestkust van het eiland. Een dagwandeling van Hanga Roa naar Anakena is een van de meest memorabele tochten die u op het eiland kunt maken. Het gaat over ruw, moeilijk begaanbaar terrein, door erosiegleuven en over versteende lavastromen heen. U komt al lopend langs de ene archeologische vindplaats na de andere, zoals Ahu Tepeu en Ahu Otoki, met een sublieme zwartbasalten moai. Ze zijn nooit archeologisch onderzocht en alle beelden liggen nog omver, maar het zijn stuk voor stuk uitzonderlijk romantische ruïnes. De stilte – u hoort alleen het ruisen van zee en wind – is oorverdovend.

Enkele grotten aan de kust bevatten schitterende wandsculpturen en meerkleurige schilderingen. Zonder gids maakt u geen kans ze terug te vinden. Het monotone vulkanische landschap biedt weinig houvast, je hebt geen idee van de afstand die je aflegt tot je uiteindelijke uitgeput de palmbomen van het Anakenastrand in zicht krijgt.

Helemaal aan de andere kant van het eiland biedt de Poike-vulkaan een heel andere aanblik. Het lijkt wel een Afrikaanse savanne met eucalyptus-bosjes. Vrij rondzwervende kuddes langhoornrunderen versterken die indruk. U vindt hier maar weinig zichtbare opgravingen, maar de top van de vulkaan biedt een van de mooiste uitzichten over het eiland.

De Paaseilanders zelf, en dan vooral die van Polynesische oorsprong, zijn zich gelukkig steeds meer bewust van hun unieke, hoogstaande cultuur. Een van de exponenten hiervan is het jaarlijkse folklorefestival Tapati Rapa Nui, dat meestal in februari wordt georganiseerd. Dan wordt de ‘koningin’ gekozen op basis van traditionele activiteiten, zoals dansen, zingen, vissen, kransen vlechten en beeldhouwen. De mannen meten hun krachten door op de stam van een bananenboom een vulkaanhelling af te glijden en om het snelst te varen in Polynesische catamarans. Er wordt veel gedanst, gelachen en meegezongen met de oude liederen. Een, fascinerend, vrolijk spektakel!

BEVOLKING & GODSDIENST

Er wonen bijna 16 miljoen mensen in Chili. Het merendeel is rooms-katholiek (ca. 90%).
In Chili vindt men een zevental culturen: Aymara, Atacamena, Kolla, Rapanui, Mapuche, Kawéskar en Yámana. Deze culturen zijn onderdeel van de Zuid-Andes-cultuur en hebben diverse overeenkomsten in hun leefwereld, zoals continuïteit, evenwicht, mysterieuze relaties en oneindig veel respect en waardering voor de natuur. Hun spirituele cultuur is veel rijker dan hun materiële cultuur. Deze cultuurfactoren zijn sterk gebleven, ondanks geografische, historische en sociale invloeden. De traditionele oorspronkelijke bewoner van Chili heeft een intieme en respectvolle relatie met de bovennatuurlijke wereld en de natuur. Door zijn traditie interpreteert hij de wereld op een subtiele manier. Terwijl de Chileen het algemeen westerse idee van vooruitgang heeft, verklaart de traditionele oorspronkelijke bewoner zijn culturele geschiedenis met het noodlot. Alle natuurlijke elementen hebben volgens hem een eigen leven en macht.

De eerste bewoners van Chili waren de Paleo-Indianen, die vanuit zuidoost Azië rond het jaar 11.000 v. Chr. het land binnenkwamen. Voor hen leidden er twee wegen naar het Zuid-Chili, door het woestijn- en kustgebied en door de Andes. Het aantal oorspronkelijke bewoners in Chili na de Spaanse overwinning werd voornamelijk verkleind door de oorlog in de Araucanía (provincie 9), het verplaatsen van groepen bewoners, intensieve arbeid in mijnen en dergelijke en epidemieën vanuit Europa.

Ayamara
Op de Quechua-cultuur na, is de Aymara de belangrijkste cultuur van het Andesgebied. Deze ontstond ongeveer 1000 tot 1100 jaar na Chr. In 1535 werd het gebied overwonnen door de Spanjaarden. Enkele culturele kenmerken zijn: de vader heeft de absolute autoriteit over de familie en kinderen starten op vroege leeftijd met werken. De Ayamara’s beschikken over een systeem van geloven en rituelen afkomstig uit de oorspronkelijke religie en de katholieke religie.
De cultuur ondergaat een crisis, door de groter wordende mobiliteit en communicatie en de massale migratie naar de grote havensteden door onder andere droogte, religieuze conflicten, onderwijsproblemen, sociale druk en werkloosheid. De Ayamara’s zijn over het algemeen autonome en spaarzame personen met commerciële vaardigheden. Hierdoor vinden zij in de stedelijke gebieden vaak zonder problemen werk.
 
Mapuche 

Het aantal Mapuches in Chili is 928.060. Mapuche betekent ‘mensen van de aarde’. Het is de meest bewaarde cultuur van Chili. De Mapuchecultuur wordt opgedeeld op een oeroude manier, namelijk volgens de regionale families. Deze onderscheiden zich door hun verschillende regionale natuur, en de daarmee samenhangende bestaansmiddelen, traditionele woningen, taalaccenten en geloof/rituelen.
De indeling is als volgt:

· Mapuches (centrale groep)
· Pewenches (mensen van de araucariaboom)
· Williches (mensen van het zuiden)
· Lafkenches (mensen van de zee)

Alle regionale families hebben een diepe relatie met de natuur, maar doordat deze verschilt per familie is hun cultuur daardoor anders. Er bestaan statusverschillen tussen de regionale families. De Williches hebben een duidelijk lagere status, zij zijn in de loop der tijd bijna volledig geïntegreerd met de Chileense bevolking. Traditionele Mapuches hebben een basiseconomie van zelfvoorziening in de vorm van veeteelt, landbouw, jacht-verzameling, visserij en daarnaast verkoopt men handwerkartikelen. Men woont in uitgebreide patrilineaire families op het platteland op grote afstand van elkaar, wat hen in de gelegenheid stelt een zekere mate van onafhankelijkheid en levensstijl te behouden.
De religie van de Mapuches is een complex geheel van mythen, geloven, cosmologie en rituelen, in stand gehouden door de Mapuche-religievoordragers, de machi. Zij zijn er als enigen verantwoordelijk voor het geloof door te geven. De wereld buiten de Mapuches krijgt in principe geen toegang tot deze informatie.

Rapanui 
Het Paaseiland, op 3.600 km afstand van de Chileense kust en sinds 1888 Chileens grondgebied, heeft een inwoneraantal van 1.853, waarvan 1.175 inwoners de Rapanui afkomst hebben. Deze cultuur van vrede, culturele ontwikkeling en voorspoed ontstond toen de legendarische held Hotu Mutu’a met zijn vervolg van ongeveer 100 personen zich vanuit buureilanden op Paaseiland kwam vestigen. Een trieste geschiedenis echter volgde, toen de Hollander Roggeveen het eiland rond het christelijke Pasen van het jaar 1722 ontdekte en de eilandbewoners daardoor te maken kregen met piraterij en slavenhandel.

In 1862 werden 600 Rapanui-bewoners gevangen genomen door Peruaanse piraten en als slaven in Peru geëxploiteerd. Door voornamelijk ziekten als tuberculose kwamen er uiteindelijk 12 levend terug op het eiland en door de door hen overgebrachte epidemieën waren er in 1877 nog maar 110 eilandbewoners over. Vanaf 1864 namen katholieke missionarissen de bescherming van de bewoners op zich, waarvan het geloof en gebruiken nog steeds aanwezig zijn. Er is sprake van een uitgebreid contact met het Chileense vasteland, maar tegelijkertijd een continuïteit van hun etnische identiteit.

 

Neem contact met ons op

Stuur ons een e-mail en u ontvangt binnen 24 uur een antwoord op uw vraag.

Not readable? Change text. captcha txt

Start typing and press Enter to search